EU ಜೊತೆಗಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದವೇ ಭಾರತ–ಅಮೆರಿಕ ಮಾತುಕತೆಗೆ ವೇಗ ನೀಡಿದೆಯೇ
ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮತ್ತು ಯುಕೆ ಜೊತೆಗಿನ ಭಾರತದ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಅಮೆರಿಕದೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾತುಕತೆಗಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿವೆ? ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರ.
EU ಜೊತೆಗಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದವೇ ಭಾರತ–ಅಮೆರಿಕ ಮಾತುಕತೆಗೆ ವೇಗ ನೀಡಿದೆಯೇ
ನವದೆಹಲಿ: ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಭಾರತ–ಯುಕೆ ಮತ್ತು ಭಾರತ–ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ನಡುವಿನ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದ (ಎಫ್ಟಿಎ) ಮಾತುಕತೆಗಳಿಗೆ ಕಳೆದ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಅಪ್ರತೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ವೇಗ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ದ್ವೈಪಕ್ಷಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ಆರಂಭಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದ ನಂತರ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಚುರುಕುಗೊಂಡಿತು.
ಈಗ ಅದೇ ಮಾದರಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಈ ಬಾರಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಜೊತೆಗಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದವೇ ಭಾರತ–ಅಮೆರಿಕ ನಡುವಿನ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿದ್ದ ಮಾತುಕತೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರೇರಕವಾಗಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.
ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆ ಗೊಂದಲದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಹಾಗೂ ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳ್ಳುವ ಯಾವುದೇ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸೂಚನೆ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ದೇಶಗಳು ಈಗ ದ್ವೈಪಕ್ಷಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದಗಳತ್ತ ಹೆಚ್ಚು ಒಲವು ತೋರುತ್ತಿವೆ.
ಭಾರತ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ನಡುವಿನ ಬಲವಾದ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಾರಣಗಳಿವೆ. ಎರಡೂ ದೇಶಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದ್ದು, ಪರಸ್ಪರ ಪೂರಕತೆಯೂ ಇದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಟ್ರಂಪ್ ಎರಡನೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದ ಭಾರತ ಜೊತೆಗೆ ಆಗಲಿದೆ ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು.
ಆದರೆ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸದ ಕೆಲವು ರಾಜಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಈ ಮಾತುಕತೆಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಯಿತು. ‘ಆಪರೇಶನ್ ಸಿಂದೂರ್’ ಕುರಿತಂತೆ ಟ್ರಂಪ್ ಮಾಡಿದ ಹೇಳಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಲು ಭಾರತ ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದು, ರಷ್ಯಾದ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಖರೀದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ 25 ಶೇಕಡಾ ದ್ವಿತೀಯ ದರ್ಜೆ ಸುಂಕ ವಿಧಿಸಿರುವುದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು.
ಇದರಿಂದ ತ್ವರಿತ ಒಪ್ಪಂದದ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕುಗ್ಗಿದರೂ, ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೈ ತಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ಅಮೆರಿಕ ಕಠಿಣ ನಿಲುವಿನ ನಡುವೆಯೂ ಮಾತುಕತೆ ಮುಂದುವರೆಸಿದರೆ, ಭಾರತವೂ ದೃಢವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿತು.
ಅಮೆರಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಲಂಬನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತ ಈ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು
ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದೆ. ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಟ್ರಂಪ್ ನಡುವೆ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಭಾಷಣೆ ನಡೆದಿದ್ದು, ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವ ಪಿಯೂಷ್ ಗೋಯಲ್ ಹಾಗೂ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ಎಸ್. ಜೈಶಂಕರ್ ಅವರು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ನ ತಮ್ಮ ಸಮಕಾಲೀನರೊಂದಿಗೆ ನಿರಂತರ ಸಂವಾದ ನಡೆಸಿದರು. ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯಗಳ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹಾಗೂ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಯೂ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದವು.
ಮಾತುಕತೆಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರದ ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸೆರ್ಜಿಯೋ ಗೋರ್ ಅವರ ಆಗಮನವು ಕೆಲ ತಿಂಗಳುಗಳ ಹಿಂದೆ ಬಿರುಕು ಬಿಟ್ಟಂತೆ ಕಂಡಿದ್ದ ಭಾರತ–ಅಮೆರಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತರುವಲ್ಲಿ ನೆರವಾಯಿತು.
ಅಮೆರಿಕ ಜೊತೆಗಿನ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಭಾರತವನ್ನು ಇತರ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಬ್ಲಾಕ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಮುಂದಾಗುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿವೆ. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್, ಇಸ್ರೇಲ್, ಮೆರ್ಕೋಸೂರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಈಗ ಭಾರತದ ವ್ಯಾಪಾರ ಅಜೆಂಡಾದ ಭಾಗವಾಗಿವೆ. ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ವಾಹನಗಳು, ವೈನ್ ಮತ್ತು ಮದ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳೂ ಈ ಸಂಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.
ಕಳೆದ 12 ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಧಾನಕಾರರು ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿರಂತರ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ವಿಭಿನ್ನ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ನಡುವೆ, ಮೇ ಮೊದಲಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಯುಕೆ ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಿದ್ದರೆ, ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ನೀತಿಗಳು ಬ್ರಸ್ಸೆಲ್ಸ್ನ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಲವಚಿಕವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿವೆ. ಇದರಿಂದ 18 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಭಾರತ–ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಜನವರಿ 27ರಂದು ಒಪ್ಪಂದದ ಘೋಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿವೆ.
ಈ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಈಗ ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ರಫ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು-ಮೂರನೇ ಭಾಗಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮುಖ ಎಫ್ಟಿಎಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದು, ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಆಮದುಗಳೂ ಈ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.
ಭಾರತ ಅಮೆರಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದ, ಭಾರತ ಇಯು ಎಫ್ಟಿಎ, ಮೋದಿ ವ್ಯಾಪಾರ ನೀತಿ, ಟ್ರಂಪ್ ವ್ಯಾಪಾರ ತಂತ್ರ, ಭಾರತ ರಫ್ತು ನೀತಿ, ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಸುದ್ದಿ, ಡಬ್ಲ್ಯೂಟಿಒ ಸಂಕಷ್ಟ.
-
EU ಜೊತೆಗಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದ ಅಮೆರಿಕ–ಭಾರತ ಮಾತುಕತೆಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ವೇಗ ನೀಡಿದೆಯೇ?
-
ಭಾರತದ EU–FTA ಪರಿಣಾಮ: ಅಮೆರಿಕದೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದ ಮತ್ತೆ ಚುರುಕು
-
EU ಒಪ್ಪಂದದ ಬಳಿಕ ಅಮೆರಿಕದ ಮನಸ್ಸು ಬದಲಾಯಿತೇ? ಭಾರತ–US trade talks ಹಿನ್ನಲೆ
-
ಯುಕೆ, EU ನಂತರ ಅಮೆರಿಕ: ಭಾರತದ ವ್ಯಾಪಾರ ರಾಜತಂತ್ರದ ದೊಡ್ಡ ಆಟ
-
ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಸರಣಿ: EU deal ಅಮೆರಿಕವನ್ನು ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ತಂದಿತೇ?
🚀 Viral News
ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತ ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ನಡುವಿನ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದ ಕೇವಲ ಎರಡು ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಒಪ್ಪಂದವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅದು ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಅಲೆ ಎಬ್ಬಿಸಿದೆ. ಈ ಒಪ್ಪಂದವೇ ಈಗ ಭಾರತ–ಅಮೆರಿಕ ನಡುವಿನ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿದ್ದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾತುಕತೆಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ನೀಡಿದೆ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಕಳೆದ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಿಶ್ಚಲ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಭಾರತ–ಯುಕೆ ಮತ್ತು ಭಾರತ–EU ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಕಳೆದ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಅಚಾನಕ್ ಚುರುಕುಗೊಂಡವು. ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ದ್ವೈಪಕ್ಷಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತುಕತೆ ಆರಂಭಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದ ನಂತರ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ವೇಗ ಪಡೆದಿತು.
ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪುನಶ್ಚೇತನಗೊಳ್ಳುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದ್ವೈಪಕ್ಷಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಮಹತ್ವ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ವ್ಯಾಪಾರ ತಂತ್ರವು ಅಮೆರಿಕ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಭಾರತ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧಗಳು ಬಲವಾಗಬೇಕೆಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಹೊಸದಲ್ಲ. ಎರಡೂ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಪೂರಕವಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳಿದ್ದು, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಸೇವೆಗಳು, ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರದ ಅಪಾರ ಅವಕಾಶಗಳಿವೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಟ್ರಂಪ್ ಎರಡನೇ ಅವಧಿಯ ಮೊದಲ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದ ಭಾರತ ಜೊತೆಗೆ ಆಗಲಿದೆ ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು.
ಆದರೆ ರಾಜಕೀಯ ವಿಚಾರಗಳು ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾದವು. ‘ಆಪರೇಶನ್ ಸಿಂದೂರ್’ ಕುರಿತ ಟ್ರಂಪ್ ಹೇಳಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಲು ಭಾರತ ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದು, ರಷ್ಯಾದಿಂದ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಖರೀದಿಸಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ 25 ಶೇಕಡಾ ದ್ವಿತೀಯ ದರ್ಜೆ ಸುಂಕ ವಿಧಿಸಿರುವುದು ಮಾತುಕತೆಗಳ ಮೇಲೆ ನೆರಳು ಬೀರಿತು.
ಆದರೂ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೈ ತಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ಅಮೆರಿಕದ ಕಠಿಣ ಧೋರಣೆಯ ನಡುವೆಯೂ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಮುಂದುವರೆದವು. ಭಾರತವೂ ತನ್ನ ನಿಲುವಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದೇ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಂತಿತು.
ಇದರ ನಡುವೆ EU ಜೊತೆಗಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದ ಅಂತಿಮಗೊಂಡಿದ್ದು, ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಂದೇಶ ನೀಡಿದೆ – ಭಾರತ ಇನ್ನು ಕಾಯುವ ದೇಶವಲ್ಲ. ಇದು ಅಮೆರಿಕದೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಮಾತುಕತೆಗಳಿಗೆ ಒತ್ತಡ ತರುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ನವದೆಹಲಿ: ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ತೀವ್ರ ಬದಲಾವಣೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಭಾರತ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಸರಣಿ ದೇಶದ ವ್ಯಾಪಾರ ರಾಜತಂತ್ರಕ್ಕೆ ಹೊಸ ದಿಕ್ಕು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಜೊತೆ ಅಂತಿಮಗೊಂಡಿರುವ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದವು ಅಮೆರಿಕದೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ದ್ವೈಪಕ್ಷಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾತುಕತೆಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ.
ಭಾರತ ಮತ್ತು ಯುಕೆ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ನಡುವಿನ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ, ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮುನ್ನಡೆ ಕಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕಳೆದ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ದ್ವೈಪಕ್ಷಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದದ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ ಆರಂಭಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದ ನಂತರ ಈ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಅಚಾನಕ್ ಚುರುಕುಗೊಂಡವು.
ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕೇವಲ ಯುಕೆ ಅಥವಾ EUಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದು ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿತ್ತು. ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ದೇಶಗಳು ತಮ್ಮ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ದ್ವೈಪಕ್ಷಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದಗಳತ್ತ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧಗಳು ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ಎರಡೂ ದೇಶಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಆರ್ಥಿಕ ಬಲಗಳಿದ್ದು, ಪರಸ್ಪರ ಪೂರಕತೆಯೂ ಇದೆ. ಅಮೆರಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳದಲ್ಲಿ ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿದ್ದರೆ, ಭಾರತ ದೊಡ್ಡ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಯುವ ಕಾರ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಟ್ರಂಪ್ ಎರಡನೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದ ಭಾರತ ಜೊತೆಗೆ ಆಗಲಿದೆ ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಮೂಡಿತ್ತು.
ಆದರೆ ಈ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು ರಾಜಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಂದ ಹಿನ್ನಡೆಯಾಯಿತು. ‘ಆಪರೇಶನ್ ಸಿಂದೂರ್’ ಕುರಿತಂತೆ ಟ್ರಂಪ್ ನೀಡಿದ ಹೇಳಿಕೆಗಳಿಗೆ ಭಾರತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದು, ಇದು ಎರಡು ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ತಣ್ಣನೆಯ ವಾತಾವರಣ ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ರಷ್ಯಾದಿಂದ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಖರೀದಿಸಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ 25 ಶೇಕಡಾ ದ್ವಿತೀಯ ದರ್ಜೆ ಸುಂಕ ವಿಧಿಸಿರುವ ಅಮೆರಿಕದ ನಿರ್ಧಾರವೂ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾತುಕತೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು.
ಇದರಿಂದ ತ್ವರಿತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದದ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕುಗ್ಗಿದರೂ, ಮಾತುಕತೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿಲ್ಲ. ಅಮೆರಿಕ ಕಠಿಣ ನಿಲುವು ತಾಳಿದರೂ, ಸಂವಾದ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ. ಭಾರತವೂ ತನ್ನ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ.
ಅಮೆರಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಭಾರತದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಲಂಬನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಈ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಭಾರತ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದೆ. ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಟ್ರಂಪ್ ನಡುವಿನ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳು ನಡೆದಿದ್ದು, ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವ ಪಿಯೂಷ್ ಗೋಯಲ್ ಹಾಗೂ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ಎಸ್. ಜೈಶಂಕರ್ ಅವರು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ನ ತಮ್ಮ ಸಮಕಾಲೀನರೊಂದಿಗೆ ನಿರಂತರ ಸಂವಾದ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯಗಳ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹಾಗೂ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಯೂ ಈ ಮಾತುಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ.
ಮಾತುಕತೆಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರದ ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸೆರ್ಜಿಯೋ ಗೋರ್ ಅವರ ಆಗಮನವು ಕೆಲ ತಿಂಗಳುಗಳ ಹಿಂದೆ ಬಿರುಕು ಬಿಟ್ಟಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ಭಾರತ–ಅಮೆರಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತರುವಲ್ಲಿ ನೆರವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ವಿಶ್ವಾಸ ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಇದರ ನಡುವೆ, ಅಮೆರಿಕ ಜೊತೆಗಿನ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಭಾರತವನ್ನು ಇತರ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಬ್ಲಾಕ್ಗಳತ್ತ ಹೆಚ್ಚು ಚುರುಕಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿವೆ. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್, ಇಸ್ರೇಲ್, ಮೆರ್ಕೋಸೂರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಈಗ ಭಾರತದ ವ್ಯಾಪಾರ ಅಜೆಂಡಾದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿವೆ. ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ವಾಹನೋದ್ಯಮ, ವೈನ್ ಮತ್ತು ಮದ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಈ ಮಾತುಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಚರ್ಚೆಯಾಗಿವೆ.
ಕಳೆದ 12 ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಧಾನಕಾರರು ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿರಂತರ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ವಿಭಿನ್ನ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸವಾಲಿನ ನಡುವೆಯೂ ಭಾರತ ತನ್ನ ವ್ಯಾಪಾರ ತಂತ್ರವನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ.
ಮೇ ಮೊದಲಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಯುಕೆ ತಮ್ಮ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಿದ್ದು, ಇದರಿಂದ ಭಾರತ ಯುರೋಪಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ವ್ಯಾಪಾರ ನೀತಿಗಳು ಬ್ರಸ್ಸೆಲ್ಸ್ನ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಲವಚಿಕವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿವೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, 18 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಭಾರತ–ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಜನವರಿ 27ರಂದು ಒಪ್ಪಂದದ ಘೋಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿವೆ.
ಈ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಸರಣಿಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಈಗ ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ರಫ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು-ಮೂರನೇ ಭಾಗಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮುಖ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಆಮದುಗಳೂ ಈ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
EU ಒಪ್ಪಂದದ ಹಿಂದೆ ಅಡಗಿರುವ ಭಾರತದ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರ ತಂತ್ರ
ಭಾರತ ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ನಡುವೆ ಅಂತಿಮಗೊಂಡಿರುವ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಆರ್ಥಿಕ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ, ಅದರ ನಿಜವಾದ ಮಹತ್ವ ತಪ್ಪಿಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಾಪಾರ ರಾಜತಂತ್ರದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸೂಚನೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಅಮೆರಿಕದೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ದ್ವೈಪಕ್ಷಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾತುಕತೆಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ತೂಕ ಬಂದಿದೆ.
ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಭಾರತ–ಅಮೆರಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ, ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮುನ್ನಡೆ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಕಾರಣಗಳು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿದ್ದವು. ಸುಂಕ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶ, ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ, ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕಾರಣ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ವಿಚಾರಗಳು ಈ ಮಾತುಕತೆಗಳನ್ನು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದವು.
ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ EU ಮತ್ತು ಯುಕೆ ಜೊತೆಗಿನ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಂದೇಶ ನೀಡುತ್ತವೆ – ಭಾರತ ಇನ್ನು ಕಾಯುವ ದೇಶವಲ್ಲ. ಹಿಂದೆ ಅಮೆರಿಕ ಅಥವಾ ಪಶ್ಚಿಮ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದ್ದ ಭಾರತ, ಈಗ ತನ್ನದೇ ಆದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಿದೆ.
ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಈ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ, ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಇಡುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ದೇಶಗಳು ತಮ್ಮ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ದ್ವೈಪಕ್ಷಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಒಪ್ಪಂದಗಳತ್ತ ತಿರುಗಿವೆ. ಭಾರತವೂ ಇದೇ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ.
EU ಜೊತೆಗಿನ ಒಪ್ಪಂದವು ಅಮೆರಿಕದ ಮೇಲೆ ಅಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಯುರೋಪ್ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಪಾಲುದಾರ. ಆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಭಾರತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದರೆ, ಅಮೆರಿಕ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಇದರಿಂದಲೇ ಅಮೆರಿಕವು ಭಾರತ ಜೊತೆಗಿನ ಮಾತುಕತೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಎದುರಾಗಿದೆ.
ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ ಎಂದರೆ, ಭಾರತ ಈಗ ಒಂದೇ ದೇಶದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್, ಇಸ್ರೇಲ್, ಮೆರ್ಕೋಸೂರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವುದು, ಭಾರತದ ವ್ಯಾಪಾರ ನೀತಿ ಬಹುಮುಖವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾರತದ negotiating power ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.
ಆದರೆ, ಈ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸವಾಲುಗಳೂ ಇವೆ. ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಹೊಣೆ. ಎಲ್ಲ ಒಪ್ಪಂದಗಳೂ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗುತ್ತವೆ ಎನ್ನುವ ಭ್ರಮೆ ಇರಬಾರದು. ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಲಾಭ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ, ಯಾವವು ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಯೋಜನೆ ಅಗತ್ಯ.
🔗 Slughttp://bharata-amerika-eu-vyapara-oppandha